Breaking News
Home / Health / क्षयरोगः किन, कसलाई र कसरी हुन्छ ?
Loading...

क्षयरोगः किन, कसलाई र कसरी हुन्छ ?

विश्व स्वास्थ्य संगठनको रिपोर्टले भन्छ, ‘नेपालमा बर्षेनी करिब पाँच देखि ७ हजार मानिसको मृत्यु क्षयरोगको कराण हुनेगर्छ ।’ यहाँ ४४ हजार मानिस क्षयरोगबाट प्रभावित छन् ।क्षयरोग अर्थाट टिबी । कुनैबेला खतरनाक मानिन्थ्यो । अहिले क्षयरोग त्यती भयावह छैन । यद्यपी पूर्णत निर्मूल पनि भएको छैन ।किनभने यो संक्रामक रोग हो, जो दोस्रो व्यक्तिलाई सजिलै सर्न सक्छ । क्षयरोग भएमा यसले छाती तथा फोक्सोलाई असर पार्ने गर्छ । हाच्छि्युँ गर्दा, खोक्दा पनि यसको जिवाणु सजिलै अर्को व्यक्तिमा सर्न सक्छ ।

युपियन देशहरुबाट सुरु भएको क्षयरोग नेपालमा पनि धेरै पूरानो मानिन्छ । क्षयरोग दुई प्रकारका हुने गर्छ ।

१. छातीमा देखिने

२. छाति बाहिर

छातीमा क्षयरोगको संक्रमण भएमा विभिन्न लक्षण देखा पर्ने गर्छ । जस्तै–

– तीन हप्तासम्म पनि खोकी निको नहुने

– लामो समयसम्म९९-१०० ज्वरो आउने

– खान मन नलाग्न

– तौल कम हुने

– खकारमा रगत देखिने

– थकान महसुस हुने

–  राती पसिना आउने गर्छ

त्यस्तै, छाती बाहिर संक्रमण भएमा खान मन नलाग्ने, तौल कम हुने गर्छ । तर यसका साथै अन्य लक्षण देखा पर्छ । जस्तै, मृगौलाको क्षयरोग लागेमा पिसाबबाट रगत देखिने, हड्डीको क्षयरोग भएमा ढाड दुख्ने, ढाड कुप्रो पर्ने इत्यादी हुन्छ ।त्यसमध्ये फोक्सोमा हुने क्षयरोगमा स्पुक्टम पोजेटिभ हुने गर्दछ । स्पुटम पोजेटिभ भएमा खोक्दा, हाच्छि्युँ गर्दा हावाको माध्यमद्धारा यो रोग एक व्यक्तिबाट अर्कोमा सजिलै सर्ने गर्छ ।

कसलाई ?

विशेषगरी, कम प्रतिरोधात्मक क्षमता भएका व्यक्तिलाई सजिलै आक्रमण गर्न सक्ने यो क्षयरोगका किटाणु जो सुकैको शरीरमा रहेको हुन्छ ।यद्यपी, कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता हुनासाथ त्यस्ता व्यक्तिलाई यो रोगले सजिलै आक्रमण गर्दछ ।

किन ?

शरीरमा पोषणको कमी, कुपोषण, सन्तुलित आहार, गलत खानपान लगायतका कारण पनि शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम हुने गर्छ । शरीरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएमा क्षयरोगका व्याक्टेरियाले शरीरमा सजिलै संक्रमण गर्ने गर्छ ।बद्लिदो जीवनशैली तथा गलत खानपानका कारण पनि अहिले नेपाली समाजमा क्षयरोग रोग ठूलो चुनौतीको रुपमा देखा परेको छ । त्यसैले, यसलाई नियन्त्रण गर्नको लागि समयमै रोगको पहिचान आवश्यक छ ।

कसरी थाहा पाउने ?

– छातीको एक्सरे

– खकार जाँच

– जेन एक्सपर्ट मेसिनद्धारा दुई घण्टामै रोेग पत्ता लगाइन्छ

– प्रतिरोधात्मक क्षमता जाँच गर्ने

– रगत कल्चर गर्ने

 क्षयरोग नियन्त्रण गर्ने तरीका

– जनचेतना

– प्रारम्भिक जाँच

– व्यवस्थापन

सामान्य खोकी र क्षयरोग

दुई हप्तासम्म पनि निरन्तर खोकी लागेको छ भने क्षयरोग नै रोग लागेको हो भन्ने हुदैन । किनभने नेपालको बढ्दो वायु प्रदुषणका कारण पनि पछिल्लो समय मानिसहरुलाई छाती तथा फोक्सोको संक्रमण अधिक मात्रामा हुने गरेको छ ।

यद्यपी, दुई हप्ता भन्दा बढी समय खोकी लागेको छ र विभिन्न औषधीको प्रयोगबाट पनि उक्त खोकी निको भएको छैन र उक्त खोकी प्रति औषधीले कुनै प्रतिकि्रया जनाएको छैन भने त्यस अवस्थामा क्षयरोगको जाच गर्न अत्यावश्यक मानिन्छ । त्यस्तै, लगातारको खोकीको साथमा उक्त व्यक्तिमा तौल कम हुँदै गएको छ, खान मन लाग्दैन, खकारमा रातो रगत देखिन्छ भने पनि त्यसबेला क्षय रोग भएको शंका गर्न सकिन्छ ।

औषधी निशुल्क पाइन्छ
नेपालमा क्षयरोगीहरुलाई मध्यनजर गर्दै सरकारले क्षयरोगीहरुलाई निशुल्क औषधी वितरण गर्दै आएको छ । तर अस्पतालसम्म पहुँच नपुग्दा, भौगोलिक विकटता तथा मानिसहरु क्षयरोग केन्द्रमा जान हिच्किचाउने गर्नाले पनि मानिसहरुले सुचीकृत स्वास्थ्य संस्थाहरुबाट त्यो सुविधा पर्याप्त मात्रा लिन सकेका छैनन् ।बरु उनीहरुले स्वास्थ्य संस्थामा पुग्नु अगावै हजारौ रुपैया खर्च गर्दै आएका छन् ।जबकी प्रारम्भिक अवस्थामै रोगको पहिचान भएको खण्डमा अस्पतालहरुबाट यस रोगको उपचार तुरुन्तै हुनजे गर्दछ । साथै रोगको पहिचान भई औषधी सुरु गरेको करिब दुई हप्ताबाट यो रोग अरुलाई सर्ने जोखिम समेत कम हुने गर्छ ।

source:onlinekhabar

Loading...

About Dailynews Pokhara

Check Also

बाबा अामाले 3 बर्षमै छाेडि गए हजुर अामालार्इ नाति पाल्न सारै कठिनार्इ

source:Nepali Sandes Online Media

Loading...